Over wat er begint ná het nieuwe begin
Pasen ligt net achter ons. Het feest van nieuw leven. Van opstanding. Van een nieuw begin. Maar in mijn praktijk zie ik ook iets anders.
Voor veel mensen begint het daar pas. Niet het nieuwe leven zelf, maar de fase erna. De fase waarin het oude losgelaten is, maar het nieuwe nog geen vorm heeft.
Ik noem dat de tussentijd.
Het moment ná het masker
We kijken vaak naar verandering in duidelijke momenten:
een besluit, een afscheid, een nieuwe baan, een doorbraak. Maar wat er tussen die momenten gebeurt, krijgt nauwelijks aandacht.
De periode waarin:
- je oude werk niet meer past
- een rol verschuift of zwaarder wordt
- zekerheden verdwijnen
- en het nieuwe nog niet tastbaar is
Waar het beeld van carnaval – vasten – Pasen helpt om deze beweging te begrijpen, zie ik in mijn praktijk dat juist die middelste fase doorslaggevend is.
Niet als voorbereiding maar als een fase met een eigen betekenis.
Een voorbeeld uit mijn praktijk
Een schoolleider met wie ik werk zit midden in zo’n fase. De afgelopen jaren waren onrustig: wisselingen in de directie, personele spanningen, bezuinigingen. Zes mensen uit de schoolleiding vertrokken. En komend jaar wordt de structuur opnieuw veranderd: minder leidinggevenden, maar met zwaardere verantwoordelijkheden.
Zijn vragen waren herkenbaar:
- Blijf ik dit doen?
- Zet ik nog een stap richting eindverantwoordelijkheid?
- Of zoek ik iets anders, meer inhoudelijk?
Aan de buitenkant lijkt dat een loopbaanvraag. Maar in de praktijk bleek het iets anders.
Door stil te staan bij zijn biografie en de lijn in zijn ontwikkeling, werd zichtbaar wat er werkelijk speelde: niet de vraag wat moet ik doen?, maar hoe neem ik positie?
Het ging uiteindelijk niet over ander werk maar over:
- steviger staan in zijn rol
- vertrouwen op zijn eigen oordeel
- zich minder laten intimideren door dominante collega’s
Niet weg uit de situatie, maar anders aanwezig zijn erin.
De neiging om te snel door te willen
De meeste mensen willen uit zo’n fase zo snel mogelijk een antwoord. Logisch. Het voelt ongemakkelijk.
Je weet minder zeker wie je bent.
Je oude manieren werken niet meer vanzelf.
De druk van buiten neemt juist toe.
Dus ga je zoeken:
- naar oplossingen
- naar nieuw werk
- naar houvast
En precies daar gaat het vaak mis.
Als je deze fase overslaat, neem je jezelf niet mee in je volgende stap.
Dan verandert de context, maar niet jouw manier van aanwezig zijn.
De functie van de tussentijd
De tussentijd vraagt iets anders. Geen actie, maar vertraging.
Geen snelle antwoorden, maar het uithouden van het niet-weten.
Dat is geen lege fase.
Het is een fase waarin:
- oude identificaties loskomen
- onderliggende patronen zichtbaar worden
- niet-geleefde kwaliteiten zich aandienen
- en nieuwe richting zich van binnenuit begint te vormen
Niet omdat je het bedenkt maar omdat je er ruimte voor maakt.
In mijn praktijk
In mijn werk bij Bureau de Poort begeleid ik mensen juist in deze fase.
Niet om zo snel mogelijk een oplossing te vinden,
maar om deze periode vruchtbaar te maken.
Dat vraagt:
- vertragen waar je wilt versnellen
- kijken waar je wilt oplossen
- voelen waar je wilt begrijpen
En vooral:
de bereidheid om ook een tijdje ‘niet te weten’.
Pasen is geen eindpunt
Als Pasen ergens voor staat, dan is het niet alleen het nieuwe leven zelf.
Maar ook de weg ernaartoe. En misschien nog wel belangrijker:
de bereidheid om eerst door die leegte te gaan.
Niet als tussenstation.
Maar als wezenlijk onderdeel van verandering.
Herken je dat je in zo’n fase zit?
Dat het oude niet meer klopt, maar het nieuwe zich nog niet laat grijpen?
Dan zit je niet vast.
Dan zit je in de tussentijd.
En daar begint het echte werk.
